22 maja 2026 r. w Zakładzie Doświadczalnym Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Odrzechowej odbyła się wyjątkowa wizyta studyjna dla uczniów szkół rolniczych z województwa świętokrzyskiego pod hasłem: „Biogazownie rolnicze jako element transformacji energetycznej obszarów wiejskich”.
W wizycie brali udział uczniowie i nauczyciele ze świętokrzyskich szkół rolniczych: Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Sandomierzu, Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Krzelowie, Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Chrobrzu oraz Zespół Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Sichowie Dużym.
Spotkanie miało charakter edukacyjny i praktyczny, a jego głównym celem było przybliżenie młodzieży nowoczesnych rozwiązań związanych z odnawialnymi źródłami energii oraz rolą rolnictwa w procesie transformacji energetycznej Polski.
W ramach wizyty odbył się cykl prelekcji poświęconych zarówno technologii funkcjonowania biogazowni, aspektom ekonomicznym tego typu inwestycji oraz roli Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w transformacji energetycznej obszarów wiejskich.
Oficjalnego otwarcia wydarzenia dokonał dr inż. Władysław Brejta – Prezes Zarządu Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki PIB w Odrzechowej Sp. z o.o., który przedstawił w sposób zajmujący historię funkcjonowania biogazowni działającej przy gospodarstwie hodowlanym.
Dr inż. Władysław Brejta szczegółowo omówił cały proces technologiczny – od rodzajów używanego substratu, przygotowania substratu, poprzez fermentację metanową, aż po produkcję energii elektrycznej i cieplnej oraz zagospodarowania pofermentu, który stanowi wartościowy nawóz organiczny wykorzystywany w rolnictwie. Uczestnicy mogli dowiedzieć się, jak nowoczesne biogazownie wpisują się w model gospodarki obiegu zamkniętego, pozwalając efektywnie wykorzystywać odpady rolnicze i ograniczać straty surowców.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się również prelekcja dotycząca opłacalności funkcjonowania biogazowni rolniczych. Omówiono czynniki wpływające na dochodowość takich instalacji, w tym dostępność substratów, koszty transportu substratu i eksploatacji, możliwości sprzedaży energii, ograniczenie zakupu nawozów chemicznych oraz znaczenie wsparcia instytucjonalnego i krajowych programów rozwoju odnawialnych źródeł energii.
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa Oddział Terenowy w Kielcach reprezentował Zastępca Dyrektora Dariusz Błażejewski, który przedstawił rolę KOWR w transformacji energetycznej obszarów wiejskich. Podkreślił, że rozwój biogazowni rolniczych jest jednym z kluczowych kierunków polityki państwa w zakresie zielonej energii, bezpieczeństwa energetycznego oraz wzmacniania konkurencyjności polskiego rolnictwa.
Podczas wystąpienia podkreślono, jak ogromne znaczenie mają dziś inwestycje w odnawialne źródła energii na terenach wiejskich, jakie przewagi wśród OZE ma sektor biogazu rolniczego oraz jak rozwija się sektor biogazu rolniczego w Polsce.
Kolejnym punktem programu było zwiedzanie gospodarstwa rolno-hodowlanego oraz samej biogazowni. Uczestnicy mogli z bliska zobaczyć funkcjonowanie nowoczesnej instalacji, która wyróżnia się bardzo wysoką efektywnością energetyczną. Biogazownia w Odrzechowej osiąga wydajność sięgającą około 95-97%, podczas gdy wiele standardowych instalacji wykorzystuje potencjał energetyczny jedynie na poziomie około 80%.
Tak wysoka sprawność możliwa jest dzięki odpowiedniemu doborowi substratów, nowoczesnym rozwiązaniom technologicznym oraz pełnemu wykorzystaniu produkowanej energii elektrycznej i cieplnej. To przykład nowoczesnej, dobrze zarządzanej instalacji, która skutecznie łączy produkcję energii odnawialnej z działalnością rolniczą i hodowlaną. Zarządzanie biogazownią Zakładu Doświadczalnego Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego w Odrzechowej stanowi wzór dla operatorów takich instalacji.
Podczas wizyty uczniowie mieli również okazję zapoznać się z działalnością hodowlaną prowadzoną w gospodarstwie. Zaprezentowano hodowlę bydła rasy simentalskiej, cenionej za wysoką jakość mleka i walory zdrowotne. Zawartość kazeiny w mleku od simentali kształtuje się na poziomie około 2,56% co powoduje zwiększenie antygenowości mleka, co może być szczególnie istotne przy narastającej zachorowalności wśród ludzi na alergie pokarmowe, dodatkowo mleko jest wysoko cenione przez serowarów.
Uczestnicy wizyty odwiedzili także hodowlę zachowawczą koni rasy huculskiej oraz hodowlę odtworzeniową zagrożonej wyginięciem kozy karpackiej. Była to cenna lekcja pokazująca, że nowoczesne rolnictwo może skutecznie łączyć innowacyjne technologie z ochroną rodzimych ras zwierząt i zachowaniem dziedzictwa przyrodniczego.
Wizyta studyjna była doskonałą okazją do zdobycia praktycznej wiedzy, wymiany doświadczeń oraz pokazania młodzieży, że współczesne rolnictwo coraz mocniej opiera się na innowacjach, ekologii i odpowiedzialnym gospodarowaniu zasobami. Biogazownie rolnicze stają się dziś nie tylko źródłem zielonej energii, ale również ważnym elementem rozwoju gospodarczego i energetycznego polskiej wsi.
